E-İhracat Giriş yap →

Senin rolün

Öğrenci

İçerik rolüne göre özelleştirildi. Aşağıda hem genel bilgi hem sana özel bölümler var.

🔍 için sonuç (tüm tab'lar)

E-İhracat Simülatörü Nedir?

Gerçek paranı riske atmadan e-ihracat (yurt dışına satış) karar refleksini geliştiren bir eğitim simülatörü.

Sanal Şirket
Sana 5K-25K USD (Amerikan Doları) sanal sermaye veriliyor. Bunu bir markaya dönüştürüp iki farklı kanaldan satış yapabilirsin: (1) Pazaryeri (Amazon, Etsy, Trendyol Global, Hepsiglobal — hazır trafiğe + komisyon karşılığı) veya (2) Kendi Site / D2C (Shopify — kendi e-ticaret sitenle satış; komisyon yok ama trafiği sen sağlayacaksın). E-ihracat bu iki modelden birini veya ikisini birden kullanmak olabilir.
Hızlandırılmış Zaman
Gerçek 1 gün = sistemde 7 gün (sim-gün). Yani bir hafta gerçek zamanda 49 sim-gün geçer. Sayfaya geri geldiğinde dünyada zaman ilerlemiş, siparişler oluşmuş, KPI'lar değişmiş olur.
Senaryo Motoru (Olaylar)
30+ hazır kriz/fırsat senaryosu hazır bekliyor. ROAS (Return on Ad Spend — reklam yatırım getirisi) düşerse, hesap sağlığı kötüleşirse, müşteri şikayet yazarsa otomatik tetiklenir ve sana 2-3 seçenek sunulur.
Skor & Sertifika
6 ölçütten ağırlıklı puan: finansal (0.25) + operasyon (0.20) + pazarlama (0.15) + müşteri (0.15) + risk (0.15) + politika (0.10). Toplam ≥ 70 ile HMAC (kriptografik imza) korumalı, doğrulanabilir sertifika kazanırsın.
Pasaport & Liderlik
Pasaport: kendine ait public bir profil sayfası (örn. /p/yalcin-kaya). Liderlik: sezonsal (4 haftalık) sıralama, 5 lig — Bronz → Gümüş → Altın → Platin → Elmas.

Simülasyona nasıl başlarım?

1. Yeni Simülasyon
"Simülasyonlarım" → "Yeni Simülasyon" tıkla. Marka adı (örn. Bursa Mug), ürün kategorisi, hedef ülke ve satış kanalı seç: Amazon / Etsy / Trendyol Global / Hepsiglobal (pazaryeri) veya Shopify (kendi site / D2C).
2. Otomatik Kurulum
Sistem senin için bir ilan (listing — pazaryerinde ürün sayfası) ve sanal stok oluşturur. Yani hemen reklam başlatabilirsin, ek hazırlık gerekmez.
3. Reklam Başlat
Dashboard → Reklamlar → Yeni Kampanya. Günlük bütçe + 3 skor (creative=görsel kalitesi, targeting=hedef kitle daraltma, copy=reklam metni). Formül: ad_quality = creative×0.4 + targeting×0.4 + copy×0.2
4. Bekle ve Dön
Sayfayı kapatıp döndüğünde dünya ilerlemiş olur. "Sen yokken X sim-gün geçti, Y sipariş geldi" bandı çıkar. Bu "lazy tick" (tembel ilerletme) özelliğidir.

Simülasyon ekranındaki aksiyon barı — engine'e göre değişir

<strong>Ürün İhracatı (e_export)</strong> sim'inde 11 düğme: Reklamlar, İlanlar, Tedarikçi, Mesajlar, Yorumlar, AI Mentor, Replay, What-If, Hayalet, Türkiye 🇹🇷, Mevzuat Belgeleri. <strong>Hizmet İhracatı (e_service)</strong> sim'inde 6 düğme: Pipeline, Faturalar, AI Mentor, Replay, Türkiye 🇹🇷, Mevzuat (ilanlar/tedarikçi/yorumlar bu engine'de anlamlı değil; bunların yerine Lead/Proposal/Sözleşme/Fatura akışı pipeline'da). Üstte ek olarak Snapshot + Bitir butonları her zaman var. Aşağıdaki açıklamalar Ürün İhracatı içindir — Hizmet için pipeline sayfasını incele.

🟣 Reklamlar (Ads)
Kampanya başlat / duraklat / devam ettir. Günlük bütçe + 3 skor (creative / targeting / copy). ROAS düşerse otomatik kriz senaryosu tetiklenir. Ne zaman: simülasyon başlar başlamaz. Reklamsız satış neredeyse yok. Yeni: 3 kanal seçilebilir — Pazaryeri Reklamı (klasik), Sosyal Organik (bütçenin %10'u, conversion ×1.30), Influencer (bütçe ×1.30, reach geniş).
🔵 İlanlar (Listings)
Mağaza vitrini. Başlık, açıklama, görsel kalitesi, fiyat rekabeti, kargo süresi, iade politikası. listing_quality = img×0.35 + seo×0.30 + desc×0.20 + price×0.15. Yüksek skor → daha çok ziyaretçinin alıcıya dönmesi. Yeni: "AI ile Öner" butonu — Anthropic key girilirse başlık/bullets/açıklama otomatik üretir.
🟢 Tedarikçi (Suppliers)
8 farklı tedarikçi (TR/CN/IN/IT/DE/VN). Her birinin minimum sipariş, üretim süresi, kalite ve güvenilirlik skorları farklı. Pazarlık yap → kabul olasılığı senin teklif ettiğin indirim oranına göre belirlenir. Türk tedarikçi = TL maliyet → kur dalgalanması seni etkiler.
🔴 Mesajlar (Inbox)
Birebir müşteri yazışmaları. Müşterilerden gelen sorular (kargo, beden, iade vb). 4 ölçüde puanlanır: ton (yasaklı kelime), çözüm (anahtar kelime kapsamı), hız (24sa altı süper, 72sa üstü kötü), uzunluk. Final = 0.30 tone + 0.40 sol + 0.20 speed + 0.10 length.
⭐ Yorumlar (Reviews)
Pazaryerinde herkese açık 1-5★ değerlendirmeler. Mesajlar'dan FARKI: mesajlar gizli yazışma, yorumlar tüm potansiyel alıcıların gördüğü açık rating. Sipariş teslim edildikçe %30 ihtimal otomatik yorum gelir; durum kötüyse olasılık artar. Olumsuz yoruma (1-3★) yanıt verirsen müşteri memnuniyetine + etki olur.
🟡 AI Mentor (Claude)
"ROAS'ım niye düşük?" gibi sorular sor → Anthropic Claude API senin gerçek KPI verini okuyup spesifik öneri verir. Reaktif (sen sor → cevap) + Proaktif (saatlik gözlem, kritik durumda bildirim gönderir). Şu anda kapalı (env'de API key yok) → "yapılandırılmamış" mesajı verir.
🟪 Replay (Yeniden Oynat)
Simülasyonun başından sonuna kadar tüm kararların kronolojik timeline (zaman çizelgesi). Hangi sim-gün ne karar verdin, hangi kriz patladı — hepsi ikonlarla görünür. Bittikten sonra "neyi yanlış yaptım?" analizi için.
🟠 What-If (Tahmin Motoru)
"Ya şunu yapsaydım?" — 4 senaryo: reklam bütçesi ×N, fiyat %± değiştir, kargo gününü azalt, tedarikçi değiştir. Verilere DOKUNMAZ — sadece projection. KPI delta tablosu gösterir.
🟣 Hayalet (Ghost Mode)
Aynı pazaryeri + ülke kombinasyonunda tamamlanmış başka bir kullanıcının simülasyonuyla karşılaştır. "Sen 70 skor, Hayalet 92 skor — fark nerede?" sorusuna cevap.
🇹🇷 Türkiye Context
Türk e-ihracatçısına özel: TCMB kur tablosu (USD/TRY, EUR/TRY günlük drift), Incoterms 11 madde tablosu, Eximbank kredi + sigorta seçenekleri, ödeme aracıları (PayPal/Wise/Payoneer). Pazaryeri seçim kararı bu sayfadan başlatılabilir.
🛡️ Mevzuat Belgeleri
AB pazara satıyorsan CE/REACH/RoHS gerekli; ABD'ye FDA/FCC. Bu sayfa ürün kategorine göre eksik belgeleri listeler — sertifika gap analizi. Skor hesabında politika bileşenini etkiler.
⚫ Snapshot
Anlık KPI durumunu kalıcı kaydet. Otomatik snapshot zaten alınır, ama önemli bir karar öncesi/sonrası manuel snapshot almak istersen kullan. Sonra grafiklerde nokta olur.
🟢 Bitir (Finish)
Simülasyonu kapat, skoru hesapla, ödülleri ver. Toplam skor ≥ 70 → HMAC sertifika. ≥ 85 → rozetler. ≥ 95 → Elmas lig. Bittikten sonra geri alınmaz.

Pazaryeri (Marketplace) vs Kendi Site (D2C) — hangisi?

E-ihracat 2 ana satış modeli üzerinden işler. Sim'de ikisini de seçebilirsin — sonuçlar mekaniği farklı.

🏬 Pazaryeri Modeli (Amazon, Etsy, Trendyol Global, Hepsiglobal)
Marketplace'in hazır trafiğinden yararlanırsın. Müşteri zaten ürün ararken sayfayı görür. Avantaj: hızlı satış, ödeme + iade işlemi marketplace yapar, müşteri güveni hazır. Dezavantaj: %8-20 komisyon, müşteri verisi sende değil, marketplace kuralı ihlali → hesap askıya alma riski. Sim'de: default_ctr/CR yüksek (hazır trafik), commission_rate kesilir, hesap sağlığı kritik.
🌐 Kendi Site / D2C Modeli (Shopify)
Direct-to-Consumer = "Doğrudan Tüketiciye". Kendi e-ticaret siten (ör. marka.com) üzerinden satarsın. Avantaj: komisyon yok (sadece Shopify aylık ücreti) → daha yüksek marj, müşteri e-postası senin (CRM/yeniden pazarlama), marka kontrolü tam. Dezavantaj: trafiği SEN sağlayacaksın → reklam zorunlu (Google/Meta), SEO + içerik yatırımı, müşteri güveni sıfırdan inşa. Sim'de: default_ctr/CR pazaryerine göre düşük başlar, komisyon ~%0, ama reklam bütçesi olmadan satış yok.
Eğitsel karşılaştırma
Pazaryeri = hızlı başlangıç, düşük marj, dış bağımlılık. D2C = yavaş başlangıç, yüksek marj, marka değeri. Çoğu büyüyen marka ikisini birden kullanır: pazaryerinde keşif → kendi sitesinde yeniden satış (LTV maksimize). Sim'de istersen 1. simde marketplace, 2. simde D2C dene → sonuç farkını gör.
Türk e-ihracatçısı için pratik
Yeni başlıyorsan pazaryeri (Trendyol Global veya Amazon) — hızlı trafik. Markalaşmaya başladıysan D2C (Shopify) ekle — marja geç. Her iki kanalda da ETGB / KDV iadesi / Kambiyo kuralları AYNEN geçerli. Marketplace ödemeyi escrow ile yapar, D2C'de Payoneer/Wise/iyzico ile direkt sen tahsil edersin.
Sim'de fark nasıl yansıyor?
Pazaryeri seçtiğinde marketplace.commission_rate her satıştan kesilir, ama default_ctr / default_conversion_rate yüksek. Shopify seçtiğinde komisyon ~%0, ama reklam etkinliği daha düşük başlar; SEO + Sosyal Organik kanal kullanmak D2C'de daha kritik.

Pazarlama Planı (4P + AIDA Framework)

Pazarlamayı rastgele değil yapısal düşün — iki klasik çerçeve karar verme refleksini hızlandırır.

4P — Pazara Çıkış İskeleti
Product (SKU varyasyon, paketleme) · Price (komisyon + kargo + kâr marjı denklemi) · Place (hangi pazaryeri/ülke) · Promotion (reklam + içerik miksi). Sim'de her karar bu 4 sütunun birine düşer; İlanlar = Product, Reklamlar = Promotion, listing fiyatı = Price, pazaryeri seçimi = Place.
AIDA — Müşteri Yolculuğu Hunisi
Attention (reklam görseli, video hook) → Interest (ürün açıklaması, SEO) → Desire (yorumlar, sosyal kanıt, görsel kalitesi) → Action (net CTA, kolay ödeme). Reklam bütçeni AIDA aşamasına göre dağıt: üst huni = video views, alt huni = retargeting.
Sim'de pratik uygulama
4P'yi her çeyrek gözden geçir (sim'de = her 20-30 sim-günde bir Snapshot al), AIDA'yı her yeni kampanyada zihinden geçir. Yaklaşan Sezonlar kartı 4P'nin "Promotion" boyutu için en güçlü zamanlama aracın.

Marka Konumlandırma & USP

Mekanik
Sim'de mekanik: brand_positioning seçimi conversion ve final_value'yu modüle eder.

Rakiplerin söyleyemeyeceği tek cümlelik vaadinizi tanımlamadan reklam atmak para yakmaktır.

USP — Unique Selling Proposition
USP üç sorudan doğar: Kim için? · Hangi sorunu çözüyor? · Rakipten farkı nedir? "Daha ucuz" bir USP DEĞİLDİR — sürdürülebilir değildir, fiyat savaşına çekilir. İyi USP: "El yapımı Türk seramiği — AB'ye 7 günde teslim, vegan boya."
Konumlandırma Haritası
X ekseninde fiyat, Y ekseninde premium algı bir map çiz. Rakipler nereye düşüyor? Boş ada nerede? Oraya konumlan. Amazon'da rakipler "ucuz Çin malı" konumundaysa, sizin "el yapımı Türk + özel kutulama" konumunuz fiyat baskısından çıkmanızı sağlar.
Marka Tutarlılığı
Konumlandırma listing başlığı + görsel stili + paketleme + sosyal medya tonunda aynı olmalı. Tutarsız marka = %35'e varan tekrar satın alma kaybı. Sim'de marka adın (örn. "Anatolia Rugs") ile listing tone'un uyumlu mu kendine sor.
Sim'de USP'ni test et
Aynı ürün için iki ayrı sim aç (Hayalet Mod ile karşılaştır): biri "ucuz" konumda (price_competitiveness 0.9), diğeri "premium" konumda (price 0.4 + image_quality 0.95). Hangi ROAS daha yüksek? Hangisinde marj kalıyor?

Reklam Kanalı Karması (Google + Meta + SEO + Sosyal)

E-ihracatın ana reklam ekseni Google Ads + Meta Ads + SEO. Sosyal video (TikTok/Reels) ek kanal — vazgeçilmez değil, ürün tipine göre seç.

🔍 Google Ads (Search + Shopping) — yüksek niyet
Müşteri ÜRÜN ARARKEN seni gösterir. "Türk halısı sat" arayan zaten satın almaya yakın. Google Shopping AB+ABD'de e-ticaretin EN dönüştürücü kanalı. CPC yüksek (rekabetli keyword), ama net ROI. Sim'de "marketplace_ad" kanalı kabaca bu mantığı modelliyor — yüksek conversion, doğrudan satış.
📱 Meta Ads (Facebook + Instagram) — discovery + retargeting
D2C/Shopify markalarının ana motoru. Discovery (henüz aramayan kullanıcıya görsel/video reklam) + Retargeting (siteyi gezenleri yakalama) + Lookalike audience (müşterilerine benzeyen yeni kitle). Görsel/duygusal ürünlerde (mod, dekor, takı) inanılmaz etkili. Sim'de "social_influencer" çoğunlukla Meta'nın influencer mantığını da kapsar.
🌱 SEO — uzun vadeli ücretsiz trafik
3-12 ay süreyle yatırım, sonra 0 maliyetle trafik. Marketplace'te: listing başlığı + bullet + açıklama (Sim'de seo_score). D2C'de: site içeriği + blog + backlink. En sürdürülebilir kanal, ama sabır ister. Reklam bütçesi bittiğinde tek seni ayakta tutan şey.
🎥 TikTok / Reels — opsiyonel, ürün-tipine bağlı
Genç demografik (Z+Y) + viral şans. Görsel/eğlenceli/duygusal ürünlerde (kozmetik, mod, takı) ÇOK iyi gider. B2B veya teknik ürünlerde gereksiz. UGC (kullanıcı çekimi) içerik marka çekimine göre %22 daha yüksek dönüşüm. Türk el yapımı/seramik/tekstil ürünleri için viral fırsat. Sim'deki "social_organic" kanal bunu modelliyor.
💡 Hangisini ne zaman?
Yeni başlıyorsan: Marketplace + Google Shopping ile başla (hızlı satış). Marka büyütüyorsan: Meta Ads + SEO'ya yatırım yap. Viral ürünün varsa: TikTok ekle. B2B konteyner satışı: LinkedIn + Google Search (TikTok değil).
Sim'de kanal seçimi
Reklamlar → Yeni Kampanya → 3 kanal: 🛒 Pazaryeri Reklamı (Amazon/Etsy ads + Google Shopping mantığı — yüksek CR) · 📱 Sosyal Organik (organik post, bütçenin %10'u yakar, conversion ×1.30) · 🎤 Influencer (Meta/TikTok influencer iş birliği — bütçe ×1.30, reach geniş).
Kanal karması bütçe önerisi
Yeni marka için aylık $1000 reklam bütçesi: %50 Google Shopping + %30 Meta Ads + %10 organik içerik üretimi (SEO + sosyal) + %10 test (TikTok/yeni kanal). ROAS yükseldikçe karması ayarla.
⚠ Sim mekaniği — soyutlama
Yukarıdaki kanallar gerçek dünya kavramları. Sim'de 3 kanala soyutlanmış halde modelleniyor: marketplace_ad ≈ Google Shopping + Amazon Sponsored, social_organic ≈ TikTok/Reels organik, social_influencer ≈ Meta Ads + Influencer iş birliği. Detaylı kanal ayrımı Faz 2 yol haritasında — eğitsel framework bu sim çıkışında kullanıcıya öğretilir.

Yurtdışı Şirket Kurulumu & Ödeme Altyapıları

Mekanik
Sim'de mekanik: tr_foreign_llc karar senaryosu (ciro $30K+) — ABD LLC/Estonya OÜ kurulumu Stripe/Wise unlock ediyor, conversion ×1.15.

E-ihracat büyürken yurtdışında şirket açmak vergi optimizasyonu + ödeme altyapısına erişim sağlar.

Türkiye'den ihracat (en basit yol)
Türk şahıs/limited şirketi → e-fatura kes → ETGB ile gönder. Müşteri marketplace üzerinden öder, marketplace USD/EUR sana yollar. Kambiyo: 180 gün içinde Türkiye bankasına gelir, DAB düzenlenir, %30 TCMB satışı (güncel oran). Avantaj: tek vergi mukimi. Dezavantaj: bazı pazaryerleri (Amazon US/UK) Türk satıcıya kısıtlı, ödeme altyapıları sınırlı.
ABD LLC (Delaware/Wyoming)
Türk'ün popüler tercihi: Stripe Atlas ($500) veya Firstbase.io ($399). LLC + EIN + ABD banka hesabı (Mercury/Wise Business). Avantaj: Stripe + Amazon US tam erişim, ABD'de "yerel satıcı" görünüm, daha yüksek müşteri güveni. Dezavantaj: Türkiye + ABD çifte vergilendirme, muhasebe karmaşık (CPA gerek), yıllık $200-500 hizmet ücreti.
AB (Estonya e-Residency / İrlanda)
Estonya e-Residency: 100€ + dijital kimlik → Estonya OÜ (LLC eşdeğeri). AB pazarına yerel satıcı olarak gir. Stripe + Wise Business. Dezavantaj: CBAM dahil tüm AB mevzuatına tabi. İrlanda LTD: vergi avantajı (12.5% kurumlar vergisi) ama kurulum maliyeti yüksek.
💳 Ödeme altyapıları karşılaştırma
Wise Business: en ucuz cross-border (0.4% komisyon), Türkiye'ye TL transfer iyi. Payoneer: Amazon/Etsy default, ABD/AB banka detayları sağlar. Stripe: D2C için altın standart, ABD LLC + AB şirketi şart. iyzico: sadece Türk müşteri için (TL). PayPal: Türkiye'ye kapalı (BDDK kararı).
Hangisi sana uygun?
Aylık <$5K ciro: Türk şahıs şirketi + Wise/Payoneer. $5K-$50K: Türk LTD + Payoneer + (opsiyonel) ABD LLC. $50K+: ABD LLC veya Estonya OÜ + Stripe + CPA. Vergi optimizasyonu uzmanına danış — yanlış kurulum çifte vergi.

Müşteri Deneyimi & Yerelleşme (i18n + Kültür)

Mekanik
Sim'de mekanik: müşteri mesaj yanıtında ton seçimi (Formal/Casual/Empatik) — hedef ülkeye uygun ton tone_score'a ×1.10-1.20 bonus verir. Ek olarak tr_localization_strategy senaryosu.

Aynı ürünü Almanya'ya da satıyorsan Japonya'ya da satıyorsan, başlık çevirisi yetmez — kültürel adaptasyon kritik.

🌐 Dil yerelleşme (lokalizasyon vs çeviri)
Çeviri: kelimeleri çevirir. Lokalizasyon: kültüre adapte eder. Örnek: "Eli açık tüccar" → İngilizce "generous merchant" (çeviri) vs "trusted family business" (lokalizasyon). Almanya'da resmi/teknik dil, ABD'de samimi/anlatımcı dil, Japonya'da çok kibar/dolaylı dil ister.
Para birimi + ödeme yerelleşme
AB pazarında EUR, ABD'de USD, UK'de GBP göster — kur dönüşümü değil yerel fiyat. Almanya'da fatura zorunlu (B2B), İskandinav ülkelerinde Klarna gibi taksit ödeme bekleyişi. Japonya'da Konbini (mağaza ödemesi) hâlâ popüler.
Tarih, ölçü, format
ABD: lb/inç/Fahrenheit · AB: kg/cm/Celsius · UK: stone/feet/Celsius. Ürün açıklamasında ikisini de yaz: "Weight: 500g (1.1 lbs)". Tarih: ABD MM/DD/YYYY · AB DD/MM/YYYY · ISO 2026-05-23. Telefon: ABD (555) 123-4567 · AB +49 30 123456.
📦 Paketleme + sunum kültürü
Japonya: ambalaj sanat (omotenashi) — tek katmanlı ambalaj hayal kırıklığı. Almanya: çevre dostu (recycle simgesi şart). ABD: hızlı açılma + Instagram'lık sunum. Türkiye'den el yapımı/seramik ürün için premium ambalaj = %15+ tekrar satın alma.
Müşteri hizmetleri yerelleşme
AB: yanıt süresi yasal 14 gün iade hakkı. ABD: 30 gün iade beklentisi (Amazon standardı). Japonya: müşteri her zaman haklı kültürü (kazoku gibi muamele). Türkçe sim mesajları öğrenirken bu kültürel farkı zihninde tut — gerçek müşteriyle aynı ton işe yaramaz.
💡 Proje ön çalışması (Ticaret Bakanlığı yaklaşımı)
Sim'e başlamadan önce yap: (1) Hedef pazar 1-2 ülke seç. (2) O ülkede senin ürün kategorin için top 10 rakibi listele (Helium 10/Jungle Scout). (3) Fiyat aralığını çıkar. (4) USP'ni tanımla (Marka Konumlandırma kartı). (5) Aylık reklam bütçesini belirle. Sim'de bu kararları "Yeni Simülasyon" formunda yansıt.

İlk simülasyonum — 4 adımda ne yapayım?

Yeni başladıysan kısa rehber: bu sıralamayla ilerlersen ilk simülasyonun ~30 dakikada anlamlı bir noktaya gelir.

1️⃣ İlk 5 dakika — kuruluş
Üst menüden Çalışma Alanım → Simülasyonlarım → Yeni Simülasyon. Marka adı ver (örn. "Anatolia Rugs"), pazaryeri seç (Türk öğrencisi için Trendyol Global mantıklı başlangıç), hedef ülke (Almanya: Türk diaspora büyük), kategori (halı/takı/tekstil avantajlı), zorluk Standart. Başlat.
2️⃣ Sonraki 10 dakika — vitrini hazırla
Simülasyon ekranında üstteki düğmelerden İlanlar → Yeni İlan. 8 adımlı sihirbaz: ürün → pazaryeri → başlık → açıklama → fiyat → kargo süresi → iade politikası → 4 kalite skoru. Görsel skorunu yüksek tut (ağırlık %35). Sonra Tedarikçi → Pazarlık: fiyatı baseline'a yakın iste, MOQ'u kabul et. Reddedilirse daha az indirim öner.
3️⃣ Sonraki 10 dakika — reklam başlat
Üstteki Reklamlar → Yeni Kampanya. Günlük bütçe 50-100 USD. 3 slider: creative (görsel) + targeting (hedef kitle) + copy (metin). Her birini 0.7+ tut. Formül: ad_quality = creative×0.4 + targeting×0.4 + copy×0.2. Aktif et, simülasyon ilerlemeye başlar.
4️⃣ Geri dön — KPI'lara bak
Sayfayı kapatıp 30 dakika - 1 saat sonra tekrar aç. "Lazy tick" devreye girer: sim-zaman hızlandırılmış olarak ilerler, siparişler gelir, KPI'lar güncellenir. Üstte Hesap Sağlığı ve Kur Paneli'ne dikkat. Kriz çıkarsa "Karar Bekleyen Olaylar" listesinde görünür.
Ne zaman bitirmeli?
Tipik bir simülasyon 30 sim-günü ≈ 4-7 gerçek saat. Hesap sağlığın <30'a düşer ve KPI'ların kötüleşirse erken bitirmeyi düşünebilirsin. Skor ≥ 70 için en az 50+ sipariş + 80+ memnuniyet hedefle.
Takıldıysan AI Mentor
AI Mentor düğmesi her zaman erişilebilir. "ROAS düşük, ne yapayım?" gibi soru sor — KPI'larını okuyup spesifik öneri verir.

Snapshot — KPI fotoğrafı, nereye kaydedilir, sonra ne işe yarar?

Snapshot = "o andaki KPI durumunun donmuş halini DB'ye yaz". Sonra grafikte nokta olur, skor hesabında ağırlık olur, replay'de işaretlenir.

Nereye kaydedilir?
Veritabanındaki kpi_snapshots tablosuna bir satır olarak yazılır. İçinde: nakit, ROAS, kâr marjı, hesap sağlığı, müşteri memnuniyeti, sim-gün damgası ve kur değeri (yeni eklendi). Her snapshot tüm KPI panelini "fotoğraflar" — sonra geriye dönük analiz mümkün olur.
Ne zaman alınır? (3 yol)
1. Manuel: Üstte "Snapshot" butonuna tıklayınca anında. 2. Otomatik: Sayfaya her açılışta lazy tick devreye girer ve önemli değişiklik olduysa otomatik snapshot alınır. 3. Simülasyon bitirilince: Final snapshot otomatik kaydedilir (skor hesabı buradan başlar).
Sonradan nerede görürüm?
Simülasyon dashboard'ında KPI grafiği — son 30 snapshot zaman çizgisinde çizilir (revenue, profit, ROAS, hesap sağlığı). Replay sayfasında timeline'da işaretli nokta olur.
Skor hesabında ne işe yarar?
Bitiş anında skor hesaplanırken müşteri memnuniyeti gibi EWMA (üstel hareketli ortalama) kullanan KPI'lar snapshot geçmişine bakar. Yani sadece bitiş anının değil, simülasyonun genelinin ortalaması hesaba katılır. 1 anlık iyi/kötü an seni kurtarmaz/yıkmaz.
Anti-cheat için de önemli
Aşırı tutarlı performans anti-cheat sinyali olur. Örn. 3 tamamlanmış simülasyon üst üste 95+ skor → "implausible_consistency" tetiklenir, mentor incelemesine gönderilir.
Pratik ipucu
Önemli bir kararın hemen öncesi/sonrası manuel snapshot almak iyi fikir — sonra "hangi karar neyi değiştirdi?" sorusunu grafikte net görürsün.

Kur Paneli (USD/TRY · EUR/TRY) — neyi izlerim?

Türk e-ihracatçısının en büyük belirsizliği kur. Simülatör bunu sürekli izlenen bir KPI olarak modelliyor.

Neyi gösteriyor?
O sim-gününde 1 USD ve 1 EUR'nun TL karşılığı. Baseline 32 TL/USD, 34.5 TL/EUR — sim ilerledikçe rastgele değişir (geometric random walk, deterministic seed ile).
USD Drift % rozeti
TL'nin başlangıçtan beri ne kadar değer kazandığı/kaybettiği. +%5 = TL %5 değer kaybetti (Türk ihracatçısı için iyi, döviz TL'ye çevirince daha çok kazanır). -%5 = TL güçlendi (ihracatçı için kötü, kazanç buharlaşır).
FX K/Z (Kâr/Zarar)
Kur dalgalanmasının senin ciron üzerindeki tahmini etkisi TL bazlı. Pozitif = kur lehine, negatif = kur aleyhine.
Neden TL referans?
Tedarikçin Türkiye'deyse maliyetin TL. Satışın USD/EUR. Aradaki fark seni etkiler. Aynı satış, kur değişimine göre farklı TL gelir doğurur — bu bilgiyi izlemek zorundasın.
Uyarı ne zaman çıkar?
Drift ±%5'i geçince üstte uyarı: "TL güçlendi/aşındı — ihracatçı için olumsuz/olumlu". Bu noktada karar verme zamanı: tedarikçi maliyeti TL ise hızlanmalı mısın, yoksa beklemeli misin?
Determinizm
Aynı simülasyon seed'iyle aynı sim-gününde her zaman aynı kur çıkar. Replay'de KPI'lar birebir aynı çünkü kur da deterministic.

Mağaza Kurulum Sihirbazı — yeni ilan nasıl açılır?

İlanlar düğmesinden "+ Yeni İlan" tıkladığında 8 adımlı sihirbaz açılır. Her adım listing_quality_score'a ya da satış mantığına katkı yapar.

1. Ürün seç
Simülasyon başlangıcında oluşturulan sanal ürünlerden birini seç. Her ürünün maliyet, talep skoru ve iade riski farklı.
2. Pazaryeri
Trendyol Global / Hepsiglobal / Etsy / Amazon / Shopify. Aynı simülasyonda farklı pazaryerlerine birden fazla ilan açabilirsin (multi-channel).
3. Başlık
160 karakter limit. SEO için anahtar kelime önemli. "El Dokuma Anadolu Kilimi 120x180cm" gibi spesifik + boyut + materyal içermesi iyi.
4. Açıklama
Maksimum 5000 karakter. Markdown desteklemez (sade metin). Müşteri sorduğu her şeyi burada bulamazsa mesaj atar — ne kadar detaylı, o kadar az mesaj.
5. Fiyat (USD)
0.5 USD altı izin verilmez. Çok düşük fiyat = düşük marj + ucuzluk hissi (kalite şüphesi). Çok yüksek fiyat = düşük dönüşüm.
6. Kargo süresi (gün)
1-60 arası. Düşük = müşteri memnun ama maliyet yüksek (express kargo). Yüksek = ucuz ama memnuniyet düşer ve hesap sağlığı zarar görür.
7. İade politikası
4 seçenek: İade yok (riskli — politika ihlali çıkabilir), 7 gün (ortalama), 14 gün (Türk e-ihracat standardı), 30 gün (Amazon premium). Uzun süre = daha çok satış ama daha çok iade.
8. Kalite skorları (4 slider)
Görsel (0.35) — yüksek çözünürlük, beyaz fon, çoklu açı. SEO (0.30) — anahtar kelime, başlık optimizasyonu. Açıklama (0.20) — kullanım senaryosu, ölçüler. Fiyat rekabeti (0.15) — rakiplere göre konumlandırma.
Sonuç: listing_quality_score
Formül: img×0.35 + seo×0.30 + desc×0.20 + price×0.15. Bu skor reklam dönüşüm formülünün içine çarpan olarak girer. 0.5 → vasat, 0.7 → iyi, 0.9+ → mükemmel.

Tedarikçi pazarlığı — kabul/red nasıl belirlenir?

Pazarlık simgesinin gerisinde bir olasılık formülü var. Anlarsan stratejik karar verirsin.

8 tedarikçi profili
TR Premium (kalite yüksek, MOQ düşük), TR Ekonomi, CN Bulk (ucuz, MOQ 500), CN Premium, IN Textile, IT Design (lüks), DE Engineering, VN Growing. Her birinin unit_cost_factor, moq, kalite, güvenilirlik ve negotiation_acceptance_rate değerleri farklı.
Senin önerin
2 alan: target_cost_factor (0.30-1.50) ve agreed_moq. Düşük faktör = daha çok indirim istiyorsun. Yüksek MOQ = "büyük sipariş veriyorum, indirim hak ettim" mesajı.
Kabul olasılığı formülü
acceptance = base_rate × max(0, 1 − 1.5 × discount_ratio) — burada discount_ratio = (baseline − target) / baseline. Yani %10 indirim istersen olasılık %15 azalır; %30 indirim istersen olasılık tamamen sıfırlanır.
MOQ etkisi
İstediğin MOQ tedarikçinin minimum MOQ'unun altındaysa pazarlık otomatik reddedilir, olasılık devreye girmez.
Strateji: Türk tedarikçiler
TR Premium / TR Ekonomi → TL bazlı maliyet = kur dalgalanması seni direkt etkiler. TL aşınınca avantajlı, güçlenince dezavantajlı. Çin tedarikçiler USD bazlı, kur etkisi yok.
Strateji: indirim hesabı
En iyi taktik: önce baseline faktörle dene, %2-5 indirim iste. Kabul olduysa sonra %10'a çık. Hep %20'den fazla indirim isteme; olasılık çok düşer.
Determinizm
Aynı simülasyon seed + aynı tedarikçi + aynı teklif = aynı sonuç. Pazarlığı 10 kez tekrar deneyemezsin; sonuç tahmin edilebilir.
Sözleşmeyi feshet
Tedarikçi sözleşmesini istediğin an feshedebilirsin. Ama yeni tedarikçi bulup pazarlık zaman alır; üretim gecikebilir.

Pratik İpuçları — KPI'ları nasıl yükseltirim?

Her KPI için somut taktikler. AI Mentor benzer öneriler verir ama kafanda model olsun.

ROAS düşük? (<2.0)
1) İlan kalite skorunu yükselt (özellikle görsel). 2) Creative + targeting + copy slider'larını 0.8+ tut. 3) Bütçeyi düşür değil kaliteyi artır — marjinal getiri eğrisi gereği aynı bütçe daha çok dönüşüm getirir. 4) Hedef ülke seçimi: Amazon DE yüksek CPM, Etsy düşük CPM.
Hesap sağlığı düşük? (<70)
1) İade oranını düşür: ürün açıklamasını detaylandır, beklentiyi yönet. 2) Zamanında teslimat: kargo süresini kısalt. 3) Müşteri mesajlarını 24 saat içinde cevapla. 4) Politika ihlallerinden kaçın (yanıltıcı listing, telif).
Müşteri memnuniyeti düşük? (<%70)
1) Mesaj cevaplarında yasaklı kelime kullanma (ton skoru). 2) Beklenen anahtar kelimeleri içer (örn. "iade", "kargo numarası"). 3) 24 saat altı yanıt = tam puan, 72 saat üstü = 0. 4) 20-500 karakter ideal uzunluk.
Kâr marjı düşük? (<%15)
1) Tedarikçi pazarlığı: faktörü 0.95 altına çek. 2) Reklam bütçesini optimize: ROAS 3+ kampanya hold, altı durdur. 3) Kargo: ucuz tedarikçi seç ama kalite skoru düşmesin. 4) Türk tedarikçi + kur lehineyse: TL maliyet, USD gelir = kâr şişer.
ETGB sınırı (~$30K) yaklaştın?
İleri preset (25K USD) seçmediysen mikro ihracat sınırı içindesin. Aralık 2024 itibarıyla yeni limit 600kg/30.000€. Sınırı aşacak hacme ulaşırsan normal ihracat beyannamesi + gümrük müşaviri gerekli.
Kriz çıktığında
Panik yapma; senaryo seçenekleri 3-5 arası. cash_effect en yüksek negatif olanı son seçenek, satisfaction_effect pozitif olanı uzun vadede ödeyebilir. AI Mentor'a sor.

Kohort katılma + Para birimi tercihi

Kohort'a nasıl katılırım?
Mentor sana C-XXXXXXXX formatında bir davet kodu paylaşır (örn. e-posta, sınıf grubu). Üst menüden Topluluk → Kohort, sayfanın üstünde "Kod ile Katıl" butonu — kodu yapıştır → katıl. Kohort içinde mini liderlik tablosu ve mentor seni izleyebilir.
Para birimi nasıl değiştirilir?
Şu an sermayan ve tüm rakamlar USD baz. Görüntülemede TR/USD/EUR seçimi yapılabiliyor (header üzerinden). Önemli: bu sadece UI dönüşümü — sistemdeki tüm hesaplamalar USD üzerinden. Kur paneli ise gerçek TL etkisini gösterir (bkz. yukarıdaki "Kur Paneli" section).
Kohort'tan çıkma
Şu an UI üzerinden tek tıkla kohort çıkma yok; mentor seni silebilir veya kurum admini destek talebi açabilir. Faz 2'de self-service çıkma gelecek.
Birden fazla kohort?
Aynı anda birden fazla kohorta üye olabilirsin. Her kohort kendi mini liderlik tablosuna sahip — farklı sınıflarda farklı sıralaman olabilir.

Sermaye herkeste 10.000 USD mı?

Hayır — 3 zorluk presetinden biri seçilir. Başlangıçta "Standart 10K" varsayılan ama tercih sana bırakılır.

🟢 Başlangıç
5.000 USD · 2× sim-zaman · 0.7× zorluk. Daha az kriz, daha çok zaman, hatalar telafi edilebilir. "Daha önce e-ihracat görmedim, önce mekanikleri öğrenmek istiyorum."
🟣 Standart
10.000 USD · 7× sim-zaman · 1.0× zorluk. Şartnamedeki referans değerler. Türk e-ihracatçısının gerçek bütçesine yakın bir başlangıç (~ETGB mikro ihracat sınırı içi). "Klasik deneyim."
🔴 İleri (Pro)
25.000 USD · 14× sim-zaman · 1.5× zorluk. Daha agresif krizler, daha sık tedarik şokları, daha sıkı pazaryeri politikaları. "Konuyu biliyorum, bir sertifikadan fazlasını istiyorum."
Sertifika eşiği aynı
Hangi preseti seçersen seç sertifika kriteri total skor ≥ 70. Yani "Başlangıç" presetinde sertifika almak teknik olarak daha kolay ama Anti-cheat sistem sertifikanın hangi preset üzerinde alındığını kayıt altında tutar.

Skor sistemi nasıl çalışır?

Bileşenler
6 ayrı puan üretiliyor: finansal (kâr marjı), operasyon (zamanında teslim), pazarlama (ROAS), müşteri (memnuniyet), risk (iade oranı), politika (hesap sağlığı).
Toplam Skor
total = fin×0.25 + ops×0.20 + pzl×0.15 + müş×0.15 + risk×0.15 + plc×0.10
Seviyeler
0–49 başlangıç · 50–69 gelişiyor · 70–84 yetkin · 85–94 ileri · 95–100 uzman.
Sertifika Eşiği
Total skor ≥ 70 olunca otomatik HMAC korumalı (kriptografik imzalı, taklit edilemez) sertifika kazanırsın. /verify/{kod} ile herkes doğrulayabilir.

AI Mentor (Yapay Zeka Rehberi)

Reaktif Sohbet
Simülasyon ekranında "AI Mentor" butonu. "Reklamlarım niye iyi gitmiyor?" gibi soru sor; sistem senin KPI verini okuyup spesifik cevap üretir (genel internet cevabı değil).
Proaktif Gözlem (Insight)
Saatlik scheduler (zaman planlayıcı) çalışıyor. Sisteme dönmesen bile bildirimlerinde "ROAS düştü, copy_score 0.55 ile zayıf" gibi uyarılar gelir.
Gizlilik (Privacy)
Adın ve emailin AI'a gönderilmez; sadece "User #00042" gibi anonim ID kullanılır (Şartname §30.3 zorunluluk).
Limit
Aşırı kullanım için günlük 10 soru/simülasyon kısıtı var. Yarın sıfırlanır.

Replay & Ghost Mode (Yeniden Oynatma & Hayalet)

Replay (Yeniden İzleme)
Simülasyon bittikten sonra timeline (zaman çizelgesi) olarak izle: "Sim Gün 4: Reklam başlattın, Sim Gün 7: Almanya gümrük gecikmesi krizi, Karar: indirim, Sim Gün 14: ROAS 3.2"...
Ghost Mode (Hayalet Modu)
Aynı pazar + ülke kombinasyonuyla tamamlanmış başka bir kullanıcının yanında karşılaştırma. "Sen 70 skor, Hayalet 92 skor — fark nerede?" sorusuna cevap.
Determinizm
Aynı seed (rastgelelik tohumu) + aynı kararlar = aynı sonuç. Yani aynı simülasyonu tekrar oynatırsan KPI'lar birebir aynı çıkar.

Pasaport, Sertifika & Liderlik

Pasaportum
Public (auth gerektirmeyen) profil sayfan: /p/{handle}. LinkedIn'e, kişisel siteye, e-posta imzasına linkleyebilirsin.
Liderlik
Sezonsal (4 hafta) sıralama. 5 lig: Bronz (her skor) → Gümüş (≥50) → Altın (≥70) → Platin (≥85) → Elmas (≥95).
W3C VC (Verifiable Credentials)
World Wide Web Consortium standardı "Doğrulanabilir Kimlik". Sertifika sayfasında "VC.json" tıkla, JSON-LD formatında indir. LinkedIn "Add a credential" alanına eklenebilir.
Mentor Onayı (Endorsement)
Mentor / kurum admini pasaport sayfana yetkinlik onayı ekleyebilir. LinkedIn endorsement gibi ama doğrulanabilir.

İş Teklifleri, Kohort & Marketplace

İş Teklifleri
Skorun yüksekse işverenler pasaportunu görür ve sana teklif gönderebilir. /offers altında bekleyen tekliflerini görürsün. Kabul edersen işveren iletişimine açılır (önceden gizli).
Kohort (Sınıf)
Bir mentor "Bahar 2026" gibi kohort açar, sana C-XXXXXXXX kodu paylaşır. /cohorts → kod ile katıl. Kohort içinde mini liderlik tablosu, mentor seni izleyebilir.
Marketplace (Senaryo Mağazası)
/marketplace — sektör uzmanlarının hazırladığı 15-50 senaryolu paketler. Kurum admini "Amazon EU Mastery" gibi bir paket satın alır, senaryolar otomatik kurumun simülasyonlarına eklenir.
Sponsorlu Senaryolar
Bazı senaryolarda "Sponsorlu — DHL sundu" rozeti olur. Senaryo gerçekçi sektör verisiyle gelir; eğitim değerini bozmaz, sadece markayı tanıtır.
Anti-cheat (Hile Tespiti)
Sistem otomatik olarak hile sinyali yakalar: 4 saniyeden hızlı karar (süpersonik), mesajların kopya-yapıştır olması (robotik), 3 sim üst üste 95+ skor (gerçekçi değil). Yüksek seviye ihlal sertifikayı askıya alabilir.

Sim Show Yeni Kartları — nasıl okurum?

Simülasyon ana ekranında KPI özetinin altında 5 yeni kart var. Her biri farklı bir karar açısını gösterir:

📊 Skor Detayı — neden bu skoru aldım?
Şartname §8: 6 bileşen ağırlıklı toplam. financial×0.25 + operation×0.20 + marketing×0.15 + customer×0.15 + risk×0.15 + policy×0.10. Her barın altında cümle bazlı açıklama vardır — "Kâr marjı %18, sektör ortalaması ~%20, daha yüksek satış fiyatı düşün" gibi. Sertifika eşiği 70; kart en altta "X puan daha lazım" veya "X puan üstündesin" diye gösterir.
📅 Yaklaşan Sezonlar — proaktif planlama
Önümüzdeki 60 sim-gün için mevsim takvimi. Black Friday ×2.50 talep, Sevgililer ×1.40, Yaz Durgunluk ×0.75, Ramazan ×1.30 vb. Her sezon kartı: kaç sim-gün sonra başlar + ne kadar sürer + stratejik öneri ("stok hazırla, reklam ×2", "stok erit yeni alma"). Renk kodlu: kırmızı = patlayan talep, gri = düşüş.
⚔️ Rakip Baskısı — nasıl etkiler?
Sim başlangıcında seed bazlı 0.20–0.55 arası bir değer atanır. Niş pazar (0.20) = zayıf rekabet, yüksek CTR/CR. Yoğun (0.55) = kalabalık marketplace, CTR ve conversion'a −%4-11 baskı. Listing kalitesini + niş yakalamayı öğrenmen için. Kart altında "Reklam etkinliği −%X" net rakam.
📱 Pazar Trendi (Bu Hafta) — AI mock
20 kategori havuzundan seed+hafta bazlı 5 trend gösterilir (Google Trends + Amazon Best Sellers benzeri sahte data). Her kategori için: emoji + skor (35-95) + yön (↗/→/↘) + ipucu + sezon notu. Yüksek skorlu trendde yeni listing aç, düşük trendde stok erit.
🌱 Yeşil Sertifika — nasıl kazanılır?
CBAM karar senaryosu (ciro $8.000 üstünde tetiklenir) çıktığında "Yeşil tedarikçi" seçeneğini seç. Sim'e eco_certified=true flag atanır, kartta yeşil rozet görünür. Mekanik etki: conversion ×1.05 (AB pazarına eco-conscious tüketici çekme). Tek seferlik karar — geri alınmaz.

Türkiye'ye Özgü Karar Senaryoları — ne zaman tetiklenir?

Sistem 4 Türkiye-özgü mevzuat senaryosu içerir. KPI eşikleri aşıldığında otomatik tetiklenir, "Kararlar" sekmesinde görünür:

🇹🇷 ETGB Sınırı (ciro $15.000+)
Mikro ihracat (ETGB) limitini (yeni 600kg/30.000€) aştığında karar kartı çıkar. 3 seçenek: Gümrük müşaviri tut (-$200, +5 hesap sağlığı, profesyonel yol) / Siparişleri böl, ETGB'de kal (-$50, -2 memnuniyet, operasyonel karmaşa) / Görmezden gel (-20 hesap sağlığı, yasal risk).
🏦 Eximbank Kredisi (nakit $5.000-)
Nakit darlığında: Sevk Öncesi Kredisi (+$5000, 7 sim-gün onay, %5 faiz) / Faktoring (+$3000, 2 sim-gün, %15 faiz, hızlı ama pahalı) / Bootstrap (kemer sık, reklam bütçesi azalır).
🌱 CBAM Karbon (ciro $8.000+)
AB pazara satıyorsan tetiklenir. Yeşil tedarikçi (-$300, +10 hesap sağlığı, +%10 maliyet ama "Yeşil Sertifika" kazanır → +%5 CR) / CBAM vergisini öde (-$150, net kâr -%8) / AB dışına pivot (ABD/MENA, -%20 talep düşüşü).
🛡️ IP/Marka Koruması (sipariş 30+)
Rakip ürünü taklit ettiğinde: Brand Registry / Etsy IP Report (-$200, +5 hesap sağlığı, kopya 14 sim-gün içinde kalkar) / Listing'i farklılaştır (-$100) / Fiyat savaşı (marj eriyor) / Görmezden gel (uzun vadeli pazar payı kaybı).

Tipik Kullanıcı Yolculuğu

  1. 1

    Kayıt + Giriş

    /register → /login

  2. 2

    Simülasyon Başlat

    /simulations/create — marka, kategori, ülke, pazaryeri

  3. 3

    Otomatik Bootstrap (Kurulum)

    Sistem default bir ilan + sanal ürün stoğu oluşturur

  4. 4

    Reklam Başlat

    /simulations/{id}/campaigns → Yeni Kampanya

  5. 5

    Bekle / Geri Dön

    Lazy tick: sayfa açıldığında sim-time ilerler, siparişler gelir

  6. 6

    Karar Ver

    Senaryolar, müşteri mesajları, ilan düzenleme

  7. 7

    AI Mentor'a Sor

    Spesifik öneri al — ROAS, hesap sağlığı, memnuniyet

  8. 8

    Bitir

    Skor + sertifika (≥70) + leaderboard kaydı + insight notification

  9. 9

    Paylaş

    Pasaportunu (örn. /p/yalcin) LinkedIn'e ekle, W3C VC.json indir

Terim Sözlüğü (İngilizce → Türkçe)

ROAS
Return on Ad Spend — Reklam Yatırım Getirisi. ROAS=3 demek: 1 USD reklam harcamasına 3 USD gelir.
CTR
Click-Through Rate — Tıklama Oranı. 100 görüntülemeden kaç tıklama geldiği.
CPM
Cost Per Mille — Bin Görüntü Maliyeti. Reklamın 1000 kişiye gösterilmesinin fiyatı.
KPI
Key Performance Indicator — Anahtar Performans Göstergesi. Satış, kâr, ROAS gibi metrikler.
SEO
Search Engine Optimization — Arama Motoru Optimizasyonu. İlanın aramada üst sırada çıkması için yapılan iyileştirmeler.
COGS
Cost of Goods Sold — Satılan Malın Maliyeti. Ürünü tedarik etmenin maliyeti.
AOV
Average Order Value — Ortalama Sipariş Tutarı.
EWMA
Exponentially Weighted Moving Average — Üstel Ağırlıklı Hareketli Ortalama. Yeni veriye daha çok ağırlık veren yumuşatma yöntemi.
DSL
Domain Specific Language — Alana Özgü Dil. Senaryo kurallarının yazıldığı küçük JSON dili.
HMAC
Hash-based Message Authentication Code — Hash Tabanlı Mesaj Doğrulama. Sertifikanın taklit edilemediğini ispatlar.
VC (Verifiable Credential)
Doğrulanabilir Kimlik — W3C standardı. Sertifikanı LinkedIn vs. tanır.
JSON-LD
JSON for Linking Data — Bağlantılı Veri JSON formatı. W3C VC bu formattadır.
Multi-tenant
Çok Kiracılı — Aynı sistemi birden fazla kurum, birbirinin verisini görmeden, izole olarak kullanır.
Lazy tick
Tembel İlerletme — Sabit cron yerine, kullanıcı sayfa açtığında zaman ilerletilir.
Bootstrap
Otomatik Kurulum / Başlangıç — Yeni simülasyonda sistemin otomatik ürün+ilan kurması.
Endorsement
Onay / Tasdik — Mentor'un öğrencinin yetkinliğini doğrulaması.
Ghost Mode
Hayalet Modu — Başka bir kullanıcının skoruna karşı kıyaslama.
Determinizm
Aynı tohum (seed) + aynı kararlar = aynı sonuç. Replay garantili.
Marketplace
Pazaryeri / İçerik Mağazası — Senaryo paketlerinin satıldığı yer.
Tick
İlerletme — Sim-zaman bir adım ileri gider, dünya değişir (sipariş, reklam, mesaj).
Anti-cheat
Hile Tespiti — Otomatik şüpheli aktivite yakalama sistemi.
Seed
Tohum — Rastgele sayı üretici başlangıç değeri. Determinizmin temeli.
Cron
Cron / Zaman Planlayıcı — Belirli aralıklarla otomatik komut çalıştıran sistem (örn. saatlik AI insight).
Cohort
Kohort / Sınıf — Aynı dönem aynı eğitimi alan grup.

Sık Sorulanlar

E-ihracat sadece Amazon/Etsy gibi pazaryerlerinde mi olur?

Hayır. <strong>İki ana model</strong> var: (1) <strong>Pazaryeri</strong> (Amazon, Etsy, Trendyol Global, Hepsiglobal) — hazır trafiğe %8-20 komisyon karşılığında ulaşırsın. (2) <strong>D2C / Kendi Site</strong> (Shopify) — kendi e-ticaret siten, komisyon yok ama trafiği sen sağlayacaksın. Sim'de her ikisini de seçebilirsin. ETGB / KDV iadesi / Kambiyo kuralları her iki kanalda AYNEN geçerli.

Sayfa açtığımda neden sipariş artıyor?

Lazy tick (tembel ilerletme): sayfaya her geldiğinde sim-time o ana kadar ilerletilir. Aktif reklam kampanyan varsa geçen sim-gün sayısı kadar sipariş üretilir.

Sertifika gerçek mi?

Evet, HMAC (kriptografik imza) ile doğrulanabilir. /verify/{kod}?h=... endpoint'i (uç noktası) herkese açık, dakikada 60 istek limitli.

W3C VC nedir, ne işime yarar?

World Wide Web Consortium standardı "Verifiable Credentials" (Doğrulanabilir Kimlik). Sertifikanı LinkedIn "Add a credential" (Kimlik Ekle) alanına ekleyebilirsin; doğrulanabilir kimlik formatı. /verify/{kod}.json adresinden JSON-LD olarak indir.

Aynı seed = aynı sonuç ne demek?

Tüm rastgelelik (random) sayılar bir başlangıç değerinden (seed) üretiliyor. Aynı seed + aynı kararlar bugün ne sonuç verdiyse yarın da aynısını verir. Yani replay'ler determinist (öngörülebilir).

Para birimi nasıl değişir?

Profil → "Para birimi (gösterim)" — USD, TRY (Türk Lirası), EUR seçenekleri. Veritabanı her zaman USD saklar; sadece ekranda görünüş değişir.

AI Mentor verimi nasıl çalışır?

Sorunu Anthropic'in Claude modeline gönderiyoruz, ama önce simülasyon verini ekleyip "User #00042" gibi anonimleştiriyoruz. Adın, emailin AI'a gitmez (§30.3).

Hile yaparsam ne olur?

Otomatik tespit (anti-cheat) yakalar — 4sn altı karar, kopya-yapıştır mesaj, 3 sim üst üste 95+ skor. Sinyaller integrity_events tablosuna yazılır, super_admin inceler. Critical (kritik) sinyal sertifikayı iptal edebilir.

Sponsorlu senaryolar nedir?

Bir marka (örn. DHL, iyzico) bir senaryoyu sponsorlar. "Sponsorlu — DHL sundu" rozeti gösterilir. Senaryo gerçekçi sektör verisiyle gelir (DHL'in gerçek kargo fiyatları gibi). Eğitim değerini sulandıramaz (§38.4 etik kural).

Kohort nasıl çalışır?

Mentor "Bahar 2026" gibi sınıf açar, C-XXXXXXXX gibi davet kodu üretilir. Sen /cohorts → "Davet kodu ile katıl" → kodu gir. Mentor seni izler, kohort içi mini liderlik tablosu olur.

Marketplace ne işe yarar?

Sektör uzmanlarının hazırladığı 15-50 senaryolu paketler. Örn. "Etsy Yılbaşı Krizleri — 15 senaryo" ücretsiz, "Amazon EU Mastery — 30 senaryo" 19.99 USD. Sadece kurum admini satın alabilir; sonra senaryolar kurumun simülasyonlarına eklenir.

ETBİS nedir, kayıt zorunlu mu?

ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) — Türkiye'de e-ticaret yapan her satıcı için Ticaret Bakanlığı'na zorunlu kayıt. Pazaryeri satıcısı, kendi siten olan, hizmet ihracatçısı — hepsi kapsamda. Sim'de tr_etbis_required senaryosu gün 2'de tetikleniyor. Kayıtsız kalırsan -%5 conversion + sağlık -5 + denetim ceza riski.

Ürün vs Hizmet İhracatı engine'i nasıl seçilir?

Yeni Simülasyon ekranında en üstte 2 kart var: <strong>Ürün İhracatı (e_export)</strong> — Amazon/Etsy/Trendyol gibi pazaryerlerinde fiziksel ürün satışı. <strong>Hizmet İhracatı (e_service)</strong> — Yazılım, tasarım, danışmanlık, eğitim hizmeti satışı (Upwork/LinkedIn pipeline). Marka konumlandırması, KDV iadesi, mevzuat akışı her ikisinde farklı.

Marka konumlandırma neyi değiştirir?

4 seçenek var: <strong>Premium</strong> (×0.85 CR, +%20 sepet — kreatif yüksek olmalı), <strong>Budget</strong> (×1.20 CR, -%10 sepet — fiyat baskısı), <strong>Eco</strong> (×1.05 CR, CBAM avantajı stack), <strong>Local Authentic</strong> (Türk zanaat, sadık niş kitle). Boş bırakırsan "belirsiz marka" cezası ×0.92 CR. Seçim sim mekaniği üzerinden tetiklenir.

AB'ye B2C satıyorum, IOSS / OSS / EORI ne yapmalıyım?

<strong>EORI</strong> (gümrük kimlik no) zorunlu — yoksa AB gümrüğünden geçemezsin. <strong>IOSS</strong> €150 altı paketler için tek pencere VAT beyanı — aracı kuruluşla ~$500 setup. <strong>OSS</strong> €150 üstü için, AB ülke kayıtlarını tek beyanda birleştirir. Sim'de tr_eu_vat_ioss senaryosu ciron $3K'yı geçince gelir.

INCOTERMS — DDP, DAP, EXW farkı nedir?

<strong>DDP</strong> (Delivered Duty Paid): Tüm vergi + gümrük + teslim sende. Premium müşteri deneyimi (+%12 CR). <strong>DAP</strong> (Delivered At Place): Kargo sende, gümrük müşteride. Standart e-ticaret. <strong>EXW</strong> (Ex Works): Depodan teslim, her şey müşteride. B2C için kötü (-%20 CR). Sim'de tr_incoterms_choice senaryosu 10+ sipariş sonrası gelir.

Hizmet ihracatçısı için "Mukimlik Belgesi" nedir?

Yurtdışı kurumsal müşterin (Almanya, UK, ABD vs.) ÇVÖA gereği faturana %15 stopaj kesebilir. Vergi dairesinden alınan <strong>Mukimlik Belgesi</strong> (~$50/yıl) müşteriye verilince stopaj %0. Türkiye'nin 90+ ülke ile ÇVÖA'sı var. Sim'de tr_tax_residency_certificate senaryosu sadece e_service engine için. Belge yoksa: her ödemede net %15 azalır.

5986 destekleri hangileri, nasıl başvuru?

5986 sayılı E-İhracat Destekleri (Ticaret Bakanlığı) — Türk e-ihracatçısının bütün giderlerinin yarısını destekler: <strong>(1)</strong> Pazara giriş raporu (%50, $3K kapsam), <strong>(2)</strong> Marka tescili Madrid Protokolü (%50, $5K), <strong>(3)</strong> Fuar katılımı (%50, $8K), <strong>(4)</strong> Yurtdışı depo kira (%50), <strong>(5)</strong> Pazaryeri komisyon (%50), <strong>(6)</strong> Fulfillment hizmeti (%50). Sim'de 60-90 gün sonra cash'e geri öder.

CE / UKCA / FDA — Hangisi ne için gerekli?

<strong>CE</strong> — AB pazarı için zorunlu. Elektronik, oyuncak, kozmetik, medikal. <strong>UKCA</strong> — Brexit sonrası UK için ayrı işaret (CE'nin UK karşılığı). <strong>FDA</strong> — ABD için gıda, kozmetik, medikal. Yıllık facility registration. <strong>RoHS</strong> — elektronik kısıtlı madde. <strong>REACH</strong> — AB kimyasal yönetmeliği. Sim'de tr_product_compliance senaryosu ciron $5K'yı geçince gelir.

Yurtdışı LLC ne zaman kurmalıyım?

Ciron $30K'yı geçince tr_foreign_llc senaryosu tetiklenir. <strong>ABD LLC</strong> (Wyoming/Delaware, ~$1500 setup) — Stripe açılır, ABD'de yerel satıcı görünümü, D2C için +%15 CR. <strong>Estonya OÜ</strong> (~$1200) — e-Residency, AB içi KDV avantajı. <strong>Türk LTD</strong> — Stripe yok, sadece pazaryeri ödeme. Yurtdışı LLC sonrası transfer fiyatlandırma raporu zorunlu olur.

KVKK + GDPR uyumu için ne yapmalıyım?

Müşteri verisi topluyorsan: <strong>KVKK</strong> (Türkiye 6698 sayılı) — VERBİS kayıt, açık rıza. <strong>GDPR</strong> (AB) — AB müşterisi varsa zorunlu: DPO, cookie consent, 72 saat ihlal bildirimi. <strong>14 gün cayma hakkı</strong> AB mesafeli satış. Sim'de tr_kvkk_gdpr senaryosu 15+ siparişte tetiklenir. Şablonsuz devam: -%8 sağlık + cayma iadesi maliyeti.

Dolaşım belgeleri (ATR/EUR.1) ne zaman gerekli?

<strong>ATR Belgesi</strong> — AB Gümrük Birliği üzerinden (gümrük vergisi %0). <strong>EUR.1</strong> — STA imzalı ülkeler için (İsviçre, Norveç, Mısır, Singapur — sıfır vergi). <strong>Menşe Şahadetnamesi</strong> — diğer ülkeler için. Düzenleme: Ticaret/Sanayi Odası onayı, gümrük müşaviri yardımıyla $80-150. Belge yoksa müşteri %6-12 gümrük vergisi öder → -%18 CR.

Eximbank ne sunuyor, ne zaman başvurmalıyım?

<strong>İhracat Hazırlık Kredisi</strong> — %4-6 faiz, 6 ay vade (piyasanın altı). Sim'de tr_eximbank_credit senaryosu nakit <$3K düşünce tetiklenir. <strong>Alacak Sigortası</strong> — B2B Net 30/60 satışlarda %85 tahsil garantisi. Açık hesap satışı yapmayı düşünüyorsan şart. Sim'de yıllık prim $500.

CBAM nedir, beni etkiler mi?

1 Ocak 2026 itibarıyla AB'ye demir/çelik/alüminyum/çimento/gübre/hidrojen/elektrik kategorilerinde ihracat yaparsan üç aylık karbon ayak izi raporu zorunlu. Sim'de tr_cbam_carbon_report senaryosu AB ihracatın $12K'yı geçince tetiklenir. Uyumsuz ihracat kabul edilmez. ISO 14001 sertifikası varsa CBAM raporu kolaylaşır.

🇹🇷

Türkiye E-İhracat Mevzuat Rehberi

Simülatör mekaniği gerçek dünya operasyonu değildir. Aşağıdaki konular gerçek hayatta mutlaka resmi kaynaktan teyit edilmeli.

GTİP

Gümrük Tarife Pozisyon Kodu

Her ürünün 12 haneli uluslararası GTİP kodu vardır. Bu kod gümrük vergisini, KDV oranını ve hangi belgeleri istediğini belirler. Hatalı GTİP → gümrükte 1-2 hafta gecikme + ceza riski.

Nereden bulurum? Ticaret Bakanlığı'nın TARİC sistemi ücretsiz: uygulama.gtb.gov.tr/Taric

ETGB

Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi

Mikro ihracat: 30.000 € altı değer ve 600 kg altı paket (Aralık 2024 itibarıyla güncellenmiş limit — eski: 15.000 €/300 kg). Klasik GB'ye göre çok daha hızlı. Kargo firması (PTT, UPS, DHL, vb.) yetkilendirilmiş ETGB taşıyıcısı olmalı. Beyanname kargo firmasınca elektronik açılır.

Avantaj: Otomatik KDV iadesi, anında onay. Yeni limit (2024 sonrası): 30.000 € değer ve 600 kg ağırlık. Üstündeyse normal ihracat beyannamesi gerekir.

KDV

İhracatta KDV İadesi

İhracat KDV'den istisnadır. Tedariğinden ödediğin %20 KDV iade alınabilir. ETGB ile yapılan satışlarda iade çoğunlukla otomatiktir; klasik ihracatta YMM raporu istenebilir.

Süre: İade talebi takip eden ayın 26'sına kadar verilmeli. Gelir İdaresi Başkanlığı sayfası: gib.gov.tr

EXIM

Eximbank İhracat Kredisi

İhracatçı için ön finansman: hammadde, üretim, sevkiyat öncesi nakit. Türk Eximbank kısa vadeli, düşük faizli (TL veya döviz) kredi verir. KOBİ'lere özel paketler de var.

Başvuru: Banka aracılığı veya doğrudan Eximbank şubesi. eximbank.gov.tr — gerçek koşullar için müşavir veya banka ile görüş.

CBAM

AB Karbon Sınırı Düzenlemesi (CBAM)

2026 zorunlu

1 Ocak 2026'dan itibaren AB'ye ihracat yapan Türk üreticilerin karbon emisyon raporu sunması zorunlu. Önce demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen, elektrik sektörleri kapsamda. 2030'a doğru tüm sektörlere yayılacak.

Etki: Karbon yoğun üretim → ek CBAM vergisi → maliyet artışı. Raporlamayan ihracatçı ürünü gümrükten geçiremez. Yeşil üretim sertifikası olanın rekabet avantajı var.

Hazırlık: Karbon ayak izi ölçümü (ISO 14067), tedarikçi emisyon verisi toplama. Resmi kaynak: EU Commission CBAM

ETBİS

ETBİS — Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi

zorunlu

Türkiye'de e-ticaret faaliyeti yapan her satıcı ETBİS'e kayıt olmak ZORUNDA. Ticaret Bakanlığı kaynaklı, ücretsiz. Pazaryeri satıcısı, kendi sitesi olan, hizmet ihracatçısı — hepsi kapsamda. Kayıtsız faaliyet → para cezası + faaliyet durdurma riski.

Başvuru: etbis.gtb.gov.tr · 24 saatte sonuçlanır. Sim'de tr_etbis_required senaryosu ile mekanik.

AB-VAT

EU VAT / IOSS / OSS / EORI

AB'ye B2C ihracat yapıyorsan 3 kritik kayıt: EORI (gümrük kimlik no, FBA için şart), IOSS (€150 altı paketler için tek beyan VAT), OSS (€150 üstü, yüksek hacim için tek pencere). Kayıtsızsan AB gümrüğü ürünü iade eder veya geç teslim cezası.

  • IOSS: €150 altı paketler — aracı kuruluş üzerinden ~$500 setup + $200/yıl
  • OSS: yüksek hacim ya da €150 üstü — Almanya VAT veya tek ülke kayıt ~$1500 setup
  • EORI: ücretsiz, Türkiye'de Ticaret Bakanlığı → AB gümrüğü kayıt

Sim'de tr_eu_vat_ioss senaryosu ile mekanik (ciro $3K+ tetikler).

INCO

INCOTERMS — Teslim Şekli Anlaşması

Uluslararası Ticaret Odası (ICC) standart 11 terim — kim öder, kim risk taşır, hangi noktada teslim alınır kararı. Tüm dış ticaret eğitimlerinin temel modülü.

  • EXW (Ex Works) — depodan teslim, müşteri her şeyi taşır. Maliyet en düşük, müşteri için en zor.
  • FOB (Free On Board) — limana kadar bende, sonrası müşteride. B2B konteyner için yaygın.
  • CIF (Cost+Insurance+Freight) — limana kadar bende + sigorta + navlun.
  • DAP (Delivered At Place) — müşteri adresine kadar kargo, gümrük müşteride. E-ticaret standart.
  • DDP (Delivered Duty Paid) — tüm vergi + gümrük + teslim bende. Premium müşteri deneyimi.

Sim'de tr_incoterms_choice senaryosu (10+ sipariş tetikler). DDP = conversion +%12, EXW = -%20 (B2C için kötü).

DOLAŞ

Dolaşım Belgeleri — ATR / EUR.1 / Menşe

Hedef ülkede müşterinin gümrük vergisi ödememesi için ihracatçının uygun belgeyi düzenlemesi gerekir.

  • ATR Belgesi: AB ülkeleri için (Gümrük Birliği) — gümrük vergisi %0.
  • EUR.1: STA imzalı ülkeler için (İsviçre, Norveç, Mısır, Singapur vs.) — tercihli rejim, sıfır vergi.
  • Menşe Şahadetnamesi: Diğer ülkeler için (ABD, BAE vs.) — ürün menşeini kanıtlar.

Düzenleme: Ticaret/Sanayi Odası onaylar. Gümrük müşaviri yardımcı olur (~$80-150). Belge yoksa müşteri tarafında %6-12 vergi → fiyat avantajı kaybolur. Sim'de tr_circulation_documents senaryosu.

ÇVÖA

Mukimlik Belgesi (Tax Residency Certificate)

Sadece hizmet ihracatçıları için kritik. Yurtdışındaki kurumsal müşterin (Almanya, UK, ABD vs.) sana ödeme yaparken yerel mevzuatına göre %10-15 stopaj kesmek isteyebilir. Türkiye'nin ÇVÖA (Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması) imzaladığı 90+ ülkede "Mukimlik Belgesi" verirsen stopaj %0'a düşer.

Başvuru: Vergi dairesine yıllık başvuru (~$50). Yıllık yenilenir. Sim'de tr_tax_residency_certificate senaryosu (e_service engine için). Belge yoksa: hizmet faturasından %15 stopaj kesilir, sim'de net gelir düşer.

ÖDEME

Dış Ticarette Ödeme Şekilleri (B2B)

mekanik

Marketplace satış (Amazon/Etsy) ödemeyi escrow ile tahsil eder. B2B konteyner satışında 4 klasik yöntem:

  • Peşin (Advance Payment): İhracatçı için en güvenli, alıcı için en riskli. Yeni müşteride önerilen.
  • Vesaik Mukabili (D/P - Documentary against Payment): Belge banka aracılığıyla teslim. Ödeme yapılınca mal teslim. Banka komisyonu $50-100.
  • Akreditif (L/C - Letter of Credit): En yaygın. Banka garantili. Alt türler: Geri Dönülemez, Teyitli, Rotatif, Back-to-Back. UCP 600 kuralları. Banka masrafı $200-500.
  • Açık Hesap / Mal Mukabili (Open Account / Net 30-90): Alıcı malı aldıktan sonra öder. Riskli — Eximbank alacak sigortası şart. Büyük müşteriler genelde bunu ister.

Sim'de mekanik: tr_b2b_payment_terms karar senaryosu ciron $12K'yı geçince tetiklenir. 4 ödeme yönteminden biri seçilir, simulation.b2b_payment_method kaydedilir.

Kaynak: Gümrük Rehberi — Ödeme Şekilleri

CE

Ürün Uyumluluk — CE / UKCA / FDA / RoHS / REACH

mekanik

Bazı pazarlara giriş için ürünün uygunluk sertifikası şart. Sertifikasız ihracat denetimde durdurulur, ürün gümrükten geçemez.

  • CE (Conformité Européenne) — AB pazarı için. Elektronik, oyuncak, kozmetik, medikal cihaz, makine. Onaylı laboratuvar testi + teknik dosya + Uygunluk Beyanı.
  • UKCA (UK Conformity Assessed) — Brexit sonrası UK için ayrı işaret. CE ile aynı standartlar ama ayrı süreç.
  • FDA (Food and Drug Administration) — ABD için gıda, kozmetik, medikal, gıda takviyesi. Yıllık facility registration + her ürün için pre-market notification.
  • RoHS (Restriction of Hazardous Substances) — Elektronik ürünlerde kurşun, civa, kadmiyum gibi maddelerin kısıtlanması.
  • REACH — AB kimyasal madde kayıt yönetmeliği. Kozmetik, tekstil, plastik üreticileri için.

Sim'de mekanik: tr_product_compliance senaryosu ciro $5K+ tetikler. Sertifika alındığında simulation.product_compliance_certified array'e eklenir. Sertifikasız satışa devam ederse anti-cheat sinyali + hesap sağlığı -15.

KVKK

KVKK + GDPR — Veri Koruma Uyumu

mekanik

Müşteri kişisel verisi toplayan her e-ticaret satıcısı için iki yasal yükümlülük.

  • KVKK (Türkiye - 6698 sayılı): Veri Sorumlusu kaydı (VERBİS), açık rıza, veri saklama politikası. Kurum: KVK Kurumu (kvkk.gov.tr).
  • GDPR (AB): AB müşterisine satıyorsan zorunlu. DPO (Veri Koruma Görevlisi), cookie consent, 72 saat ihlal bildirimi, "Right to be Forgotten". Ceza €20M veya cironun %4'ü.
  • 14 Gün Cayma Hakkı (AB Mesafeli Satış): AB müşterisi koşulsuz iade hakkı kullanabilir. Stok geri planlaman + iade lojistiği gerekli.
  • Mesafeli Satış Sözleşmesi (TR): Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği — açık rıza + cayma süresi + iade prosedürü ön bilgilendirme.

Sim'de mekanik: tr_kvkk_gdpr senaryosu 15+ siparişte tetiklenir. DPO + full uyum paketi ($600/yıl) seçilirse gdpr_compliant + kvkk_compliant true. Şablonsuz devam ederse anti-cheat + sağlık -8.

TRANSFR

Transfer Fiyatlandırması — Yurtdışı LLC sonrası

mekanik

Yurtdışı LLC kurdun (örn. ABD Wyoming LLC). Türk LTD şirketinden LLC'ye ürün/hizmet satıyorsan vergi otoritesi Emsallere Uygunluk İlkesi (Arm's Length) uyguluyor — yani bağımsız 3. partilere uyguladığın fiyat olmalı. Aksi durumda Türkiye'de "gelir gizleme" cezası.

  • Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu: Mali müşavir/CPA ile hazırlanır ($500-1500/yıl). Vergi denetiminde tek koruma.
  • Emsallere Uygunluk Yöntemleri: Karşılaştırılabilir fiyat (CUP), maliyet artı kâr (Cost Plus), yeniden satış (Resale), kâr bölüşüm.
  • Riskli durum: Türk LTD malı LLC'ye maliyetine satıp kârı LLC'de toplamak — vergi otoritesi kâr aktarımı sayıyor.

Sim'de mekanik: tr_transfer_pricing senaryosu gün 60+ tetikler — yalnızca company_structure us_llc/ee_ou ise anlamlı. CPA raporu seçilirse simulation.transfer_pricing_compliant true.

TM

Marka Tescili (TPMK + Madrid + Brand Registry)

5986 sayılı E-İhracat Destekleri ön koşulu: marka Türkiye'de TPMK'da tescilli olmalı. Hedef ülke koruması için 2 yol:

  • Madrid Protokolü: TPMK üzerinden WIPO'ya tek başvuru → 130+ ülke. ~2.500 CHF + ülke ücretleri.
  • EUIPO: AB tek başvuru, 27 ülke koruma.
  • Ulusal başvuru: USPTO (ABD), JPO (Japonya) doğrudan.

Amazon Brand Registry: Aktif TPMK tescili ile açılır. A+ içerik, Marka Mağazası, sahte ürün koruması (IP shield) erişimi sağlar.

Devlet desteği: Yurt Dışı Marka Tescil Desteği — %50, 600.000₺ tavan. turkpatent.gov.tr

CE

Ürün Uyumluluk (CE / REACH / RoHS / TAREKS)

AB'ye ihracat yapan elektronik, makine, oyuncak, medikal, kozmetik ürünleri ürün bazında uygunluk işareti taşımak zorunda.

  • CE: Conformité Européenne — elektronik, makine, oyuncak, medikal. Notified Body testi + özbeyan.
  • RoHS: Elektronikte 10 tehlikeli madde kısıtı (kurşun, kadmiyum, civa).
  • REACH: Kimyasal/kozmetik — AB'ye girişte ECHA'ya tescil (1 ton/yıl üstü).
  • FDA / FCC / EAC / GS: ABD, Avrasya, Almanya'ya özel uyumluluk işaretleri.

TAREKS: Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi. Türk gümrüğünde teknik düzenleme kontrolü — uyumsuz ürün gümrükte takılır. Test merkezleri: TÜRKAK akrediteli labs (TÜV, BSI, TSE).

KAMBİYO

Kambiyo: 180 Gün Yurda Getirme + TCMB DAB

cezalı

32 sayılı Karar: Fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde ihracat bedeli Türkiye'deki bir bankaya transfer edilmek ZORUNDA. Banka DAB (Döviz Alım Belgesi) düzenler.

TCMB satış zorunluluğu: DAB'a bağlanan bedelin belirli bir oranı TCMB'ye satılmak zorunda (oran TCMB güncel İhracat Genelgesi'ne göre değişir — son dönemde %30 civarı). E-ihracatta Payoneer/Wise üzerinden gelse bile Türk bankasına aktarıp DAB düzenletmek şart.

İhlal: Cumhuriyet Savcılığı + idari para cezası (bedelin %5'ine kadar). 5.000 USD altı küçük sevkiyatlar için kolaylıklar var. tcmb.gov.tr

5986

E-İhracat Devlet Destekleri (5986 + 5973)

Ticaret Bakanlığı'nın iki ana destek programı — KOBİ için %50, büyük işletme için %25 hibe oranı:

  • 5986 sayılı E-İhracat Destekleri: Pazaryeri komisyon, reklam, depo kira, yurt dışı tescil, dijital pazarlama, e-ihracat akademisi destekleri. KOBİ %50, tavan 16M ₺/yıl.
  • 5973 sayılı genel destekler: Yurt Dışı Marka Tescil Desteği (TPMK+Madrid, %50, 600.000 ₺ tavan), pazara giriş, fuar katılımı, danışmanlık.

Ön koşul: TPMK'da marka tescili + yurt dışında alan adı + pazaryeri mağaza. Başvuru: İhracatçılar Birlikleri online sistem (DYS) üzerinden.

Resmi kaynak: ticaret.gov.tr/destekler/e-ihracat-destekleri

PA

Pazar Araştırma Araçları (Helium 10, Jungle Scout)

Sim'deki "AI Pazar Trendi" widget'ı seed bazlı sahte data. Gerçek pazaryeri araştırması için Türk e-ihracatçısının kullandığı araçlar:

  • Helium 10: Amazon araştırması (Black Box, Magnet anahtar kelime, Cerebro ASIN tersine mühendislik). ~$99/ay.
  • Jungle Scout: Amazon ürün fikri + satış tahmini. $49-129/ay.
  • Keepa: Amazon fiyat tarihçesi grafiği — rakip fiyat takibi. $19/ay.
  • Etsy Rank / EverBee: Etsy keyword + niche araştırması.
  • Viral Launch / SmartScout: Buy Box analizi, kategori sızma.

Ücretsiz alternatif: Google Trends + Amazon Best Sellers + AliExpress hot list manuel takip.

HZMT

Hizmet İhracatı (Yazılım, Danışmanlık)

Sim mal ihracatına odaklı, ama Türkiye'nin büyüyen sektörü hizmet ihracatı (yazılım, danışmanlık, tasarım, dijital içerik). Mal ihracatından farklı:

  • Gümrük yok, fatura ile satış: Yurt dışı müşteriye e-fatura veya proforma.
  • Kurumlar Vergisi %80 indirim: KVK 10/1-ğ — kazancın %80'i vergiden istisna (TEKNOPARK + benzeri kriterler).
  • KDV istisnası: Hizmet ihracatı KDV'siz fatura edilir (KDVK 11/1-b).
  • DAB zorunluluğu: Bedel Türkiye'ye gelince DAB düzenlenmeli — kambiyo kuralları geçerli.

Popüler kanallar: Upwork, Fiverr, Toptal (freelancer); doğrudan B2B sözleşmesi (yazılım/danışmanlık). Faturalama: e-Arşiv veya e-Fatura, hizmet kodu (TEMEL) ile.

DİR

Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Belgesi

en kritik

Türk ihracatının yaklaşık %50'si DİR kapsamında. İthal hammaddeye KDV + gümrük vergisi muafiyeti sağlar — ürünü işleyip ihraç etme şartıyla. 12 ay geçerli (uzatılabilir). Süresinde ihraç edilmezse vergiler + ceza geri yüklenir.

Başvuru: Ticaret Bakanlığı → KEP üzerinden. Sim'de tr_dir_belge senaryosu, +%25 maliyet düşüşü mekanik etkisi taşır.

KDV-T

KDV Kısmi Tevkifatı

Hizmet alımlarında alıcının KDV'nin bir kısmını (genelde 5/10 veya 9/10) doğrudan vergi dairesine ödemesi. Mukimlik belgesinden farklı bir mekanizma: stopaj değil, KDV. Hizmet ihracatçısı için önemli — Türkiye'deki taşeronla iş yapıyorsan tevkifat zorunlu.

Sim'de tr_kdv_tevkifat senaryosu — hizmet engine'e özel tetiklenir.

e-FTR

e-Fatura / e-Arşiv Zorunluluğu

3M TL üstü

Yıllık brüt satış hasılatı 3 milyon TL üzerindeki tüm mükellefler e-Fatura / e-Arşiv kullanmak zorunda (GİB 509 Sıra No'lu Tebliğ). E-ihracatta hızla aşılan eşik. Geçişi geciktirme = idari para cezası.

Geçiş: Özel entegratör veya GİB portalı. Sim'de tr_efatura_transition senaryosu MRR eşiği geçince tetiklenir.

MCI

Marine Cargo Insurance (Nakliyat Sigortası)

CIF / CIP INCOTERMS'inde satıcı sigorta yaptırmak yasal olarak zorunlu. Diğer terimlerde opsiyonel ama yüksek değerli sevkiyatta şart. Kapsam: Institute Cargo Clauses A (tüm riskler) / B / C (sınırlı).

Tipik maliyet: Sevkiyat değerinin %0.1-0.3'ü. Sim'de tr_marine_cargo_insurance senaryosu CIF/CIP seçimi ile bağlantılı.

AMZ

Amazon Hesap Suspend + POA

kritik

Amazon, performans / sahtelik / patent şikâyeti gerekçesiyle hesabı askıya alır. Yeniden açılış için Plan of Action (POA) yazılır: kök neden, alınan tedbirler, gelecek önlemler. Kötü yazılmış POA → kalıcı kapatma.

Sim'de tr_amazon_suspension senaryosu, severity=critical olarak yansır. Hızlı çözüm cash + reputasyon kurtarır.

ATA

ATA Karnesi (Geçici İhracat)

Fuara numune götürmek, sergi ekipmanı taşımak, demo malzemesi göndermek için kullanılan uluslararası gümrük belgesi. 1 yıl geçerli, 80+ ülkede teminat ve gümrük vergisi ödemeden geçici ihracat sağlar.

Veren kurum: TOBB. Sim'de tr_ata_karne senaryosu fuara katılım kararıyla tetiklenir.

PLD

AB Ürün Sorumluluğu Direktifi 2024/2853

9 Ara 2026

Eski 1985 direktifin yerini alıyor. AB'ye satış yapan üçüncü ülke üreticileri (Türk dahil) için ürün kusurundan doğan zararda sıkı sorumluluk. Yazılım + AI ürünleri de kapsamda. 9 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.

Hazırlık: AB'de yetkili temsilci atama + ürün sorumluluk sigortası. Sim'de tr_eu_product_liability_2024 senaryosu, AB satışı varsa tetiklenir.

DG

Lityum-İyon Pil / Tehlikeli Madde (DG)

Lityum piller IATA DGR ve UN kapsamında tehlikeli madde sınıfında: UN 3480 (tek başına pil) / UN 3481 (cihaza takılı). Elektronik, drone, oyuncak, e-bisiklet ihraç ediyorsan zorunlu DG eğitimi, özel ambalaj (IATA PI 965-970), kargo firması yetki belgesi.

Yanlış beyan: Yolcu uçağına alınmaz + ağır cezalar. Sim'de tr_lithium_battery_dg senaryosu, ilgili kategoride satış başlayınca tetiklenir.

PM

Üretim Modeli — OEM / ODM / Private Label

E-ihracat ürün stratejisinin en temel kararı:

  • Own production: Kendi ürünün, kendi marka — yüksek marj + yüksek sermaye.
  • OEM: Üreticiyi senin tasarımına göre üretmesi için sözleşmelersin — orta sermaye, kontrol sende.
  • ODM: Üreticinin hazır tasarımını markalarsın — düşük sermaye, hızlı pazara giriş, çok rakip.
  • Private Label: Alibaba/Tedarikçi ürününe kendi logonu koyarsın — en hızlı, marka değeri zayıf.

Sim'de tr_production_model senaryosu, sim başında strateji seçimi olarak çıkar.

Yasal uyarı: Bu rehber özet bilgidir, mevzuat danışmanlığı değildir. Gerçek bir ihracat operasyonu öncesi mutlaka gümrük müşaviri, YMM veya Ticaret Bakanlığı ile görüşün. Mevzuat sık değişir.

💡 Mevzuat bilgini ölçmek için Self-Test sekmesindeki Mevzuat Ön-Testi'ni çöz.

📄

Örnek Belge & Resmi Başvuru Kaynakları

Simülasyon kararını tıkladığında bu belgeler "alınmış" sayılır. Gerçek hayatta ise her birinin başvuru/onay süreci var — aşağıdaki resmi kurumların sayfalarından örnek format, başvuru rehberi, ücretsiz şablon indirebilirsin.

Uyarı: Aşağıdaki bağlantılar resmi kurum sitelerine yönlendirir. Belge örnekleri o sitelerin yayın politikasıyla değişebilir — son geçerli format için kurumun aktif sayfasını kontrol et. Gerçek ihracat öncesi mutlaka gümrük müşaviri ile çalış.

FTR

Ticari Fatura / e-Fatura / e-Arşiv

İhracat satışlarında KDV'siz fatura düzenlenir (KDVK 11/1-a). Pazaryeri satışlarında çoğunlukla pazaryeri kendi sistemi üretir; B2B sözleşmelerde özel entegratör ile e-Fatura.

Resmi rehber: gib.gov.tr · e-Fatura entegratör listesi: ebelge.gib.gov.tr

ETGB

Mikro İhracat Gümrük Beyannamesi (ETGB)

Satıcı doldurmaz — yetkili kargo firması (PTT, UPS, DHL, FedEx, ARAS) elektronik olarak açar. Sen sadece fatura + alıcı bilgisi sağlarsın. 30K€ ve 600 kg altı sevkiyatlar için.

Kurum: Ticaret Bakanlığı · Yetkili kargo firmaları: uygulama.gtb.gov.tr/etgb

A.TR

Dolaşım Belgeleri (A.TR / EUR.1)

A.TR: AB ülkelerine sanayi ürünleri (sıfır gümrük). EUR.1: STA (Serbest Ticaret Anlaşmalı) ülkelere — EFTA, Mısır, Fas vb. Menşe Şahadetnamesi: diğer ülkeler.

Onay veren: Ticaret Odası (TOBB) · Form satışı + onay aynı yer. Birkaç saat - 1 iş gününde alınır.

B/L

Packing List + Konşimento (B/L, AWB)

Packing list: sevkiyat içeriği (kutu sayısı, ağırlık, hacim). Satıcı düzenler. B/L (deniz) / AWB (hava): taşıyıcı düzenler; eşyanın taşıma sözleşmesi.

Şablon: Ücretsiz İhracatçı Birlikleri sitelerinden bulunabilir. Örn. tim.org.tr · Konşimentoyu taşıyıcı/forwarder düzenler.

SGT

Nakliyat Sigortası (Marine Cargo)

Sevkiyat değerinin %0.1-0.3'ü maliyet, Institute Cargo Clauses A / B / C arasında seçim. CIF/CIP INCOTERMS'inde yasal zorunluluk; diğerlerinde opsiyonel.

Veren: Türk sigorta şirketleri (Anadolu, Allianz, AXA…) · Türk Eximbank ihracat alacak sigortası: eximbank.gov.tr

DAB

DAB (Döviz Alım Belgesi)

İhracat bedeli yurt içine geldiğinde banka tarafından düzenlenir. Kambiyo mevzuatı için kanıt belgesi. Bedeli getirme süresi: 180 gün (Türk Lirası'na çevirme ile).

Veren: Bedelin geldiği banka şubesi (otomatik elektronik). Kambiyo rehberi: TCMB

MUK

Mukimlik Belgesi (Tax Residency Certificate)

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) için. Hizmet ihracatçısı yabancı müşteriye verir → müşteri Türkiye'ye stopaj kesmez (%15 → %0).

Veren: Bağlı bulunduğun Vergi Dairesi (GİB) · İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden başvuru, ~3-5 iş günü.

ATA

ATA Karnesi (Geçici İhracat)

Fuar, sergi, demo malzemesi için 80+ ülkede gümrük vergisi ödemeden geçici ihracat. 1 yıl geçerli.

Veren: TOBB (Ticaret Odası) · Başvuru rehberi + teminat hesabı: TOBB ana sayfa "Belgeler" menüsü

EORI

EORI / IOSS / OSS Numarası (AB)

EORI: AB gümrük kimlik no — Amazon FBA için ŞART. IOSS: €150 altı paketler için tek beyan VAT. OSS: €150 üstü AB B2C tek pencere.

EORI: bir AB ülkesi gümrük idaresinden (Almanya/Hollanda yaygın). IOSS/OSS: AB üyesi ülkede VAT temsilcisi gerekir. Resmi rehber: AB Komisyonu Taxation

DİR

DİR Belgesi (Dahilde İşleme)

İthal hammaddeye KDV + gümrük muafiyeti — ürünü işleyip ihraç şartıyla. 12 ay geçerli. Türk ihracatın %50'si bu rejim altında.

Başvuru: Ticaret Bakanlığı → KEP üzerinden · İhracatçı Birlikleri rehberi: TİM

GTİP

GTİP / TARİC Sorgulama

12 haneli ürün sınıflandırma kodu — vergi oranını, KDV'yi, gerekli belgeleri belirler. Yanlış GTİP = gümrükte ceza + gecikme.

Ücretsiz sorgu: TARİC sistemi · AB TARIC: EU TARIC

ETBİS

ETBİS Kayıt

Türkiye'de e-ticaret faaliyeti yapan herkesin ZORUNLU kaydı. Ücretsiz, 24 saatte onaylanır.

Başvuru: etbis.gtb.gov.tr · E-imza gerekli

📚 Daha fazla resmi kaynak: Ticaret Bakanlığı · TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi) · TOBB · GİB · Eximbank · TCMB

Bu liste eğitim amaçlıdır. Gerçek ihracat için gümrük müşaviri, YMM ve banka kambiyo uzmanı ile çalışmak şarttır.

🚢

Konteyner Sevkiyatı: Nasıl İşler? interaktif

B2B (toptan, konteyner) bir siparişin teklif aşamasından bedelin Türkiye'ye gelmesine kadar 10 adımı. Pazaryeri (Amazon/Etsy/Shopify) satışlarında bu işlerin çoğu otomatik — burada manuel akışı görürsün.

Form sadece akışı görselleştirir — gerçek sim'i etkilemez. Veriler kaydedilmez.

· · $ ·

Sevkiyat tamamlandı

Sipariş Değeri

Toplam Maliyet

Net Kâr

Süreç

💡 Pazaryeri (Amazon/Etsy/Shopify) satışında bu 10 adımın çoğu pazaryeri tarafından otomatize edilir. Burada bir konteyner B2B siparişin tüm görünür akışını gördün — gerçek operasyonda gümrük müşaviri, banka ve forwarder ile çalışırsın.

Bu Testler Kendin İçin

Aşağıdaki quizler ve şablonlar tarayıcında lokal çalışır — cevapların kimseye gitmez, kaydedilmez, eğitmen göremez. Amacı: sim'e başlamadan kavramsal hazırlığını ölçmek. İstediğin kadar yeniden dene, sınıfta birlikte çözebilirsin.

Gerçek değerlendirme: simülasyon karar geçmişi + skor + sertifika sistemi (kohort sınav modunda mentor görür).

📝

Mevzuat Ön-Testi (13 soru)

ETGB · KDV · Eximbank · GTİP · CBAM · ETBİS · IOSS · INCOTERMS · Mukimlik · KVKK/GDPR · Cayma hakkı · Transfer Fiyatlandırma. %80+ → "Mevzuat Farkındalığı" rozeti (lokal).

1. ETGB (Mikro İhracat) güncel limiti nedir? (Aralık 2024 sonrası)

2. İhracatçının ödediği KDV iadesi nasıl alınır?

3. Türk Eximbank Sevk Öncesi Kredisi ne işe yarar?

4. GTİP kodu kaç hanelidir?

5. 1 Ocak 2026'dan itibaren AB'ye ihracatta zorunlu olan düzenleme?

6. Türkiye'de e-ticaret yapan her satıcı için ZORUNLU olan kayıt sistemi?

7. AB'ye €150 altı B2C paket satıyorsan KDV için en uygun sistem hangisidir?

8. INCOTERMS 2020'de "DDP" (Delivered Duty Paid) ne anlama gelir?

9. Hizmet ihracatçısı Almanya'lı kurumsal müşteriden stopaj kesilmemesi için ne gerekir?

10. AB müşterisine satış yapıyorsan, mesafeli satış yönetmeliğine göre koşulsuz iade hakkı süresi nedir?

11. KVKK ve GDPR farkı nedir?

12. Eximbank alacak sigortası ne işe yarar?

13. Yurtdışı LLC kurduktan sonra Türk ana şirketle aralarındaki fiyatlandırmayı vergi otoritesi neden inceler?

🧮

Simülasyon Mekaniği Ön-Test (10 soru)

Sim'e başlamadan önce KPI ve metrik kavramlarını ölç. %70+ doğru → "Sim Akıcılığı" rozeti (lokal).

1. ROAS (Return on Ad Spend) ne ölçer?

2. Sim'de account_health (hesap sağlığı) düştüğünde ne risk var?

3. Toplam skor 6 bileşenden hesaplanır. En yüksek ağırlık hangi bileşende?

4. Listing kalitesi formülü hangisi?

5. Sertifika eşiği toplam skor için kaçtır?

6. Hizmet İhracatı engine'inde DSO (Days Sales Outstanding) ne demek?

7. MRR (Monthly Recurring Revenue) hangi modelde anlamlı?

8. Brand positioning "premium" seçilirse conversion ne olur?

9. INCOTERMS "DDP" seçilirse müşteri tarafında ne olur?

10. Win Rate (hizmet engine) nasıl hesaplanır?

🧾

Landed Cost — Gerçek Maliyet Şablonu

"Ürünü $5'a aldım, $20'a satıyorum, %300 kâr" — yanlış. Landed Cost gerçek kârı verir.

Kalem Tutar (USD) Not
FOB ürün maliyeti5.00Tedarikçiden çıkış fiyatı
Türkiye içi nakliye + ambalaj0.50Fabrika → kargo
Uluslararası kargo3.20DHL/UPS/PTT — paket başı
Gümrük + ETGB ücreti0.40Hedef ülkede
Marketplace komisyonu3.00Satış fiyatının %15'i (Amazon)
Reklam (her satış başı amorti)2.50CAC — müşteri kazanım maliyeti
İade rezervi (%5 iade × maliyet)0.50Tahmini iade gideri
Ödeme komisyonu (kart/PayPal)0.60~%3
Toplam Landed Cost15.70Gerçek satılabilir minimum
Satış fiyatı (örnek)20.00Net kâr: $4.30 (%21 marj)
💡 Sim ipucu: "Bir tedarikçi indirimi alıp marjı arttıracağım" derken bu 8 kalem birden hesabını gözden geçir. Sim'in Birim Ekonomi tab'ı (Genel Bakış → Birim Ekonomi) bu şablonu otomatik gösterir.

📚 Terim Sözlüğü — Quick Reference

E-ihracatta sıkça karşılaşacağın 40+ terimin kısa açıklaması. Listing açarken, sertifika alırken ne anlama geldiğini bilmen için.

Reklam & Pazaryeri Metrikleri

ROAS
— Return on Ad Spend — Reklam gelirinin reklam harcamasına oranı. $1 reklam → $X gelir. 1.0 zarar yok, 3.0 iyi.
CTR
— Click-Through Rate — Bin gösterimde tıklama oranı. Etsy/Amazon ortalaması %2-3.
CR (Conversion Rate)
— Tıklama→Sipariş dönüşüm yüzdesi. Hedef %2.5+, listing+fiyat kalitesi belirleyici.
AOV
— Average Order Value — Ortalama sipariş tutarı. Premium ürünlerde yüksek olur.
CPM
— Cost Per Mille — Bin gösterim maliyeti. Reklam piyasasında temel birim fiyat.
Buy Box
— Amazon'da "Sepete Ekle" butonunu kazanan satıcı. Fiyat + Prime + stok performansı belirleyici.

Tedarikçi & Üretim

MOQ
— Minimum Order Quantity — Tedarikçinin kabul ettiği minimum sipariş miktarı.
Unit Cost Factor
— Sim'de tedarikçinin baz fiyatına çarpan. 0.55 = %45 ucuz, 1.60 = premium tedarikçi.
Lead Time
— Üretim süresi — sipariş verdiğinden teslim aldığına kadar geçen gün.

Lojistik & Incoterms

EXW
— Ex Works — Satıcı sadece deposundan teslim eder, gerisi alıcıda.
FOB
— Free On Board — Limanda gemiye yüklemeye kadar satıcıda (deniz).
CIF
— Cost, Insurance & Freight — Hedef limana navlun + sigorta dahil.
DAP
— Delivered At Place — Belirlenen yere kadar satıcıda, gümrük alıcıda. Sim'deki "Standart" tier.
DDP
— Delivered Duty Paid — Müşteri kapısına gümrük + vergi dahil. Sim'deki "Express" tier.
3PL
— Third Party Logistics — Üçüncü taraf lojistik (DHL, FedEx, UPS, yerel).

Türkiye Mevzuatı

ETGB
— Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi — ≤600 kg ve ≤30.000 € için basitleştirilmiş gümrük (Aralık 2024 sonrası yeni limit).
DAB/DSB
— Döviz Alım/Satım Belgesi — İhracat dövizini TL'ye çevirme belgesi. 180 gün içinde zorunlu.
ATR Dolaşım Belgesi
— Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamı. Sanayi ürünleri için tercihli rejim.
EUR.1
— Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ülkeleri için menşe belgesi — UK, EFTA, Mısır, Güney Kore vb.
Menşe Şahadetnamesi
— STA dışı ülkelere ihracatta menşe ispatı (oda onaylı).
DİR
— Dahilde İşleme Rejimi — ihracat üretiminde kullanılan hammaddenin geçici ithalatı, KDV/gümrük muafiyeti.
TAREKS
— Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi — gümrükte teknik düzenleme kontrolü.
KKDF
— Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu — Belirli ödeme tiplerinde %3 ek vergi.
KOSGEB
— Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme — KOBİ destek kurumu.
TURQUALITY
— T.C. Ticaret Bakanlığı marka destek programı — pazarlama harcamasının %40-50'si.
Eximbank
— Türkiye İhracat Kredi Bankası — düşük faizli ihracat kredisi + alacak sigortası.
EORI
— AB Economic Operators Registration — AB'ye düzenli ihracat yapan satıcı kayıt numarası.
5986 Destekler
— E-İhracat destek programı — pazaryeri komisyonu, reklam, depo, dijital pazarlama. KOBİ %50.

Ödeme & Finansman

L/C (Akreditif)
— Letter of Credit — banka garantili B2B ödeme. En yaygın. UCP 600 kuralları.
Vesaik Mukabili
— Documentary Collection — belge bankayla teslim, ödeme yapılınca mal teslim.
Open Account
— Mal Mukabili — alıcı önce malı alır sonra öder. Riskli, sigorta gerek.
Faktoring
— Alacağı erken nakte çevirme. Hızlı ama Eximbank kredisinden pahalı.
Landed Cost
— Ürünün satılabilir gerçek maliyeti: FOB + kargo + gümrük + komisyon + reklam + iade rezervi.
CAC
— Customer Acquisition Cost — bir müşteri kazanmanın reklam+pazarlama maliyeti.

Sertifikalar

CE
— Conformité Européenne — AB genel güvenlik (oyuncak/elektronik/medikal).
CE Cosmetic
— EU Cosmetic Regulation — kozmetik için EU Resp. Person + CPNP kayıt.
EN71
— AB oyuncak güvenlik standardı — kimyasal + mekanik testler.
RoHS
— Restriction of Hazardous Substances — elektronikte tehlikeli madde kısıtı.
REACH
— AB kimyasal madde kaydı — kozmetik + malzeme.
OEKO-TEX
— Tekstilde zararlı kimyasal yok — Standard 100 sertifikası.
FDA
— Food and Drug Administration — ABD gıda + kozmetik tescil.
FCC
— Federal Communications Commission — ABD elektronik radyo emisyon.
CPSIA
— Consumer Product Safety Improvement Act — ABD çocuk ürünleri kurşun/ftalat limit.

Anti-Cheat & Doğrulama

HMAC
— Hash-based Message Authentication Code — sertifikanın kriptografik imzası.
W3C VC
— World Wide Web Consortium Verifiable Credential — LinkedIn'in tanıdığı sertifika formatı.
CPNP
— Cosmetic Product Notification Portal — AB kozmetik kayıt portalı.

Sonuç bulunamadı.

Farklı bir terim dene veya tab'lardan birini aç.